Zichtbaarheid

Het is onmogelijk om exact te zeggen hoeveel personen in onze maatschappij transgender of genderdivers zijn. Niet alleen omdat de groep zo divers is, en niet altijd duidelijk is wie geteld zou moeten worden, maar ook omdat niet alle transgender en genderdiverse personen sociale, medische en/of juridische stappen zetten waardoor ze geregistreerd/zichtbaar worden. Zij vormen in die zin dan ook een ‘verborgen’ groep in onze maatschappij. Je kan dit het beste vergelijken met het beeld van een ijsberg: de top steekt boven water uit en is zichtbaar (en in zekere zin meetbaar), maar de grote massa blijft verborgen.

Topje van de ijsberg: juridische cijfers

De groep transgender personen die een juridische verandering van hun geslachtsregistratie aanvroegen, en dus zichtbaar zijn in statistieken, zijn met andere woorden het ‘topje van de ijsberg’.

Wanneer iemand juridisch de geslachtsregistratie laat aanpassen, wordt dit geregistreerd door het Belgisch Rijksregister (aangezien het rijksregisternummer aangeeft of iemand als man of vrouw is geregistreerd, betekent een verandering in geslachtsregistratie dat men een nieuw nummer ontvangt). Het nieuwe rijksregisternummer blijft wel gekoppeld aan het oude, omdat de geslachtsregistratie het ‘ex nunc’ principe hanteert: de verandering geldt niet met terugwerkende kracht, maar vanaf datum van inschrijving in de geboorteakte. Op die manier kan er jaarlijks een overzicht worden gemaakt van het aantal gewijzigde geslachtsregistraties. Deze cijfers gaan dus over die deelgroep die officieel een aanvraag indienden voor aanpassing van het geregistreerd geslacht in de geboorteakte.

Tot aan de wet van 2017 (Wet van 25 juni 2017 tot hervorming van regelingen inzake transgenders wat de vermelding van een aanpassing van de registratie van het geslacht in de akten van de burgerlijke stand en de gevolgen hiervan betreft"), betekende dit dat de aanvrager vergaande medische aanpassingen moest hebben ondergaan, om in aanmerking te komen voor een aanpassing van de registratie van het geslacht. Vanaf 2018 is dat niet meer het geval. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we vanaf dat jaar een grote stijging in de cijfers zien.

Meer informatie

Laatste aanpassing: 13-10-2026.